Genel Başkan Dr. Kenan Çalışkan: “Koruyucu Giyim Yardımı Tüm Personelin Hakkıdır; Kapsamın Daraltılmasına Asla İzin Vermeyeceğiz”

---

24 Şubat 2026, Salı

 

TCDD’DE KORUYUCU GİYİM YARDIMI: GERÇEKLER VE ORTAYA ÇIKAN RİSK

Son günlerde TCDD’de koruyucu giyim yardımı konusunda verilen bir mahkeme kararı üzerinden “biz kazandık” propagandası yapılmaktadır. Ancak ortaya çıkan tablo, anlatıldığı gibi değildir. Aksine, yıllardır tüm personeli kapsayacak şekilde hayata geçirilmesi için mücadele edilen bir kazanım ciddi bir riskle karşı karşıya bırakılmıştır.

Toplu Sözleşme Ne Diyor?

7.Dönem Ulaştırma Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşmenin 16. maddesi açık şekilde;

• Koruyucu giyim malzemesinin verilmesini,
• Standartlarının belirlenmesini,
• Hangi personele ne şekilde ve ne süreyle verileceğinin tespitini

kurum ile yetkili sendikanın birlikte belirleyeceğini hüküm altına almıştır.

Bu düzenleme, Ulaştırma Memur-Sen’in yetkili sendika olarak yürüttüğü müzakerenin sonucudur ve Anayasa’nın 53. maddesi ile 4688 sayılı Kanun kapsamında güvence altındadır. Bizim temel yaklaşımımız başından beri nettir:

• Koruyucu giyim yardımı tüm hak sahiplerini kapsamalıdır.
• Uygulama daraltılmamalıdır.
• Personel arasında ayrım yapılmamalıdır.

Mahkeme Kararı Gerçekte Ne Doğurdu?

Ankara 9. İdare Mahkemesi’nin E:2025/1355 – K:2025/2018 sayılı kararı ilk bakışta “koruyucu giyim verilmelidir” gibi görünmektedir. Ancak kararın fiili sonucu şudur:

• Koruyucu giyim yardımının ayni (kıyafet olarak) verilmesi yönünde bir çerçeve oluşmuştur.
• 2025 yılı toplu sözleşmesine yazdırdığımız alışveriş çeki seçeneği fiilen zora girmiştir.
• TCDD’nin, yardımı yalnızca “faal saha personeline” verebileceği yönünde bir idari yaklaşımın önü açılmıştır. Asıl risk buradadır!

TCDD yıllardır sadece belirli bir gruba ayni (kıyafet) olarak destek verebileceğini belirtiyordu; ancak biz buna karşı çıktık. Çünkü:

• Sahadaki mühendis, teknik personel ve memur yardımdan faydalanırken idari birimlerdeki mühendis, teknik personel ve memur faydalanamayacaksa, bizim için anlam ifade etmemektedir. TCDD çalışanlarının tamamının, tüm kazanımları eksiksiz alması ve çalışma barışının bozulmaması için mücadele veriyoruz.

Şimdi ortaya çıkan karar ise personelin değil, tam da idarenin işine gelecek ve maliyenin kapsam daraltıcı yorumunu güçlendirecek bir zemin üretmiştir.

 

“Kazandık” Denilen Şey Kimin İşine Yarıyor?

Gerçek şu ki; Maliye’nin ve Sayıştay’ın temel itirazı, herkese verilmesi ve alışveriş çeki yöntemiyle uygulanmasıydı.

Çıkan karar, bu itirazları fiilen güçlendiren bir içerik doğurmuştur. Personelin tamamını kapsayacak bir uygulama ihtimali zayıflamış, dar kapsamlı, sınırlı ve teknik bir ihale modelinin önü açılmıştır. Ortada personelin lehine genişletilmiş bir kazanım yoktur; aksine kapsamın daraltılma riski bulunmaktadır.

Bir başka ifadeyle; yıllardır büyük bir hassasiyetle yürütülen sürecin bütünlüğü hesapsız bir dava ile zedelenmiş ve bir çuval incir berbat edilmiştir.

Süreç Ne Olacak?

TCDD karara karşı istinaf yoluna gidecektir. İstinaf sürecinin yaklaşık bir yıl sürebileceği değerlendirilmektedir. Bu süreçte komisyon çalışmalarının durma ihtimali de söz konusudur. Bu da fiilen:

• Yardımın gecikmesi,
• Belirsizliğin artması,
• Kapsamın daraltılması risklerini beraberinde getirmektedir.

Ulaştırma Memur-Sen’in Tavrı Nettir!

Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları’nda koruyucu giyim yardımı;

• Polemik konusu değil,
• Sendikalar arası rekabet aracı değil,
• Propaganda malzemesi hiç değildir!

Bu mesele, demiryolcuların toplu sözleşme kazanımının eksiksiz ve adil uygulanması meselesidir.

Yetkili sendika sıfatı ile resmi muhatap Ulaştırma Memur-Sen’dir. Sürecin her aşamasında masada olmaya, kapsamın daraltılmasına izin vermemeye ve hiçbir personelin dışarıda bırakılmaması için mücadele etmeye bugüne kadar olduğu gibi bundan sonra da devam edeceğiz. Algı oluşturmak ve reklam yapabilmek uğruna iş bilmezlikleriyle bir çuval inciri berbat edenlerin, personelin başına açtığı yeni dertleri de bertaraf edeceğiz.

Koruyucu giyim yardımı ya tüm hak sahiplerine adil şekilde uygulanacaktır ya da eksik uygulamaya karşı hukuki ve sendikal mücadele sürdürülecektir.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

 

Dr. Kenan ÇALIŞKAN

Ulaştırma Memur-Sen Genel Başkanı